مستند

تیره جعفریها
توضیحات کلی : جعفری  گیاهی است علفی دو ساله که گاهی بصورت خودرو دیده می شود؛ ولی غالبا در باغچه ها کاشته می شود.
ساقه اش که در سال دوم ظاهر می شود رگه دار است و می تواند به ۲۰ سانتی متر هم برسد.
برگهایش سه گوش است و ریز که به برگچه هایی تقسیم شده اند و برگهای فوقانی دندانه دار و سبز براق است.
گلها به رنگ زرد و چتری که در اواخر بهار تا اواسط تابستان باز می شود.
قسمتهای مورد استفاده: ریشه ها، برگها و گاهی دانه ها
_______________
ترکیب : روغن معطر(اسانس) – اسید پالمتیک – لعاب – مواد پکتینی – تانن – ماده رنگی – ویتامین c
خواص : تنظیم کنندگی قاعدگی – ادرارآور – صفرابر – محرک – صاف کننده خون – مسکن – تب بر – حلال
موارد مصرف : رماتیسم – نفخ – اختلالات کبدی – سوء هاضمه – انواع دردها
_______________
تاریخچه: نام لاتین این گیاه به معنای کرفس تخته سنگهاست. از دوران باستان جعفری را می شناختند، گرچه فقط به عنوان چاشنی به کار می رفت و گاهی تاج قهرمانی و دلاوری با آن می ساختند! اما ادرارآوری آن از دیرباز توسط ابن سینا و دیگر اطبا ایرانی و مسلمان شناخته شد. و بسیاری از مولفین از آن بعنوان مسکنی خوب برای دردهای کلیه و مثانه یاد برده اند.
از آغاز دوران مسیحیت هم خاصیت تنظیم کنندگی قاعدگی آن شناخته شد.
__________________________
ریشه جعفری در کنار مارچوبه و رازیانه یکی از ریشه های اشتهاآور است. این ریشه از حیث ویتامین C غنی بوده و برای دوران نقاهت، افراد خسته و اطفالی که دوران رشدشان به دشواری صورت می گیرد توصیه می شود.
جوشانده گیاه کامل و ریشه برای درمان سنگها، یرقان، انسدادهای کبدی و طحال، دردها و اختلالات قاعدگی بکار می رود.
دانه ها و آب جعفری همان خواص گیاه را دارند اما بیشتر برای درمان تب به کار می روند. روغن معطر آن یا اسانس که به سختی بدست می آید برای تحریکان مجاری ادرار توصیه شده است.
در مصرف خارجی جعفری، برگها و آب گیاه برای آماسهای چشمی و نیز برای درمان ضربدیدگی و خونمردگی و تومورها مناسب است.
بعلاوه چنین شایع شده که ترشح شیر را کم می کند(محل شک!)
برای درمان دردهای دندان در طب سنتی اندکی جعفری له شده و نمک زده را بر روی دندان می گذراند.
جوشانده جعفری رنگ پوست را روشن تر می کند.
نکته برای طبیعت دوستان: گیاهی از همین خانواده که نوعی شوکران و بسیار سمی است در طبیعت وجود دارد که نباید با جعفری اشتباه شود. ساقه این گیاه سمی همیشه قرمز رنگ بوده و برگهای کاملا دندانه دار دارد. و وقتی آن را له کنند بوی نامطبوعی از آن به مشام می رسد.
___________________________
طرق مصرف:
الف – استعمال داخلی
۱ – دم کرده : ۳۰ الی ۳۵ گرم جعفری را به مدت ده دقیقه در یک لیتر آبجوش بریزید. برای درمان رماتیسم، به عنوان ادرار آور؛ روزی ۲ الی ۳ فنجان بنوشید.
۵ الی ۱۰ گرم دانه جعفری را در یک لیتر آب جوش بریزید. به عنوان تنظیم کننده قاعدگی، ادرارآور و نیز برای نفخ و دل پیچه پس از هر وعده غذای اصلی یک فنجان بنوشید.
۲ – جوشانده: ۲۰ گرم ریشه جعفری را در یک لیتر آب بپزید. به عنوان اشتهاآور و ادرارآور، روزی دو تا سه فنجان بنوشید. در عفونتهای کبدی یا مجاری صفراوی و به عنوان تنظیم کننده قاعدگی هم توصیه شده.
۳ – آب جعفری: روزانه ۱۰۰ گرم آب جعفری را با شیر بنوشید. اینکار را روزی چند بار در روز انجام دهید ولی یک نوبت آنرا موقع شب انجام دهید. در مورد عفونتهای تنفسی و خواب آرام موثر است.

ب – استعمال خارجی:
۱ – مرهم : برگ جعفری را له کنید و روی ضربدیدگی، درد، آماس و گزش حشرات بگذارید.
برای جلوگیری از ترشح شیر هم بطور موضعی بکار می رود.
۲ – کمپرس: دم کرده جعفری را بصورت کمپرس روی چشم بگذارید. در موارد ورم ملتحمه و ورم یا التهاب پلکها موثر است.
____________________________
مصرف در زیبایی و آرایشی
از جعفری می توان لوسیون تقویتی خوبی تهیه کرد. ۱۰ الی ۱۵ گرم گیاه را به مدت ده دقیقه در نیم لیتر آب جوش دم کنید. صاف کرده و بگذارید سرد شود و بصورت کمپرس روی پوست صورت قرار دهید.
با افزودن کمی لیموترش به این لوسیون، می توانید آن را برای برطرف کردن لکه های بارداری به کار برید.